سرمقاله 
سودان، حوادث و زندگی دردناک زحمتکشان آن
سودان کشوری است در کناره غربی دریای سرخ به وسعت ۲،۵۰۵،۸۱۰ کیلومتر مربع و جمعیت حدود ۶۲ میلیون نفر. پس از جنگهای خونین داخلی ۱۹۵۵ تا ۲۰۰۵ که در آن حداقل ۲ میلیون نفر جان باختند، جناحهای مختلف در دولت بر سر مسألهٔ جدائی جنوب از شمال، با یک همه پرسی عمومی توافق کردند. این همه پرسی در ۲۰۱۱ انجام شد و جنوب کشور از شمال جدا گردید.
اکنون وسعت سودان شمالی ۱,۸۸۶,۰۶۸ کیلومتر مربع و جمعیت آن حدود ۵۳ میلیون نفر و وسعت سودان جنوبی ۶۴۴,۳۲۹ کیلومتر مربع و جمعیت آن حدود ۱۲٫۲ میلیون نفر است.
مردم زحمتکش سودان به لحاظ تاریخی و در شرایط کنونی ستم دیدهترین، آوارهترین و جزو فقیرترین مردمان جهاناند.
به لحاظ تاریخی کشورهای قدرتمند یکی پس از دیگری به سودان حمله و آن را اشغال کردهاند. از قرن ۱۶ تا ۱۹ میلادی سودان مرکزی و شرقی تحت سلطه پادشاهی فنج و در غرب تحت فرمان سلطان نشین دارفو قرار گرفت. در همین دوران عثمانیها نیز بر شرق سودان مسلط شدند. در سال ۱۸۲۱ فرمانروای عثمانی مصر محمد علی پاشا به سودان حمله کرد و آن را فتح نمود. در سال ۱۸۷۱ نیروهای خارجی از جمله انگلستان در سودان اقامت گزیده و توفیق پاشا را به قدرت رساندند. از ۱۸۹۹ تا ۱۹۵۶ میلادی سودان تحت حاکمیت امپریالیسم انگلیس و دخالت مصر قرار داشت. و امروزه کشورهای چین، روسیه و ایران در دولت مرکزی (شمال) سودان نفوذ دارند و، آمریکا، اسرائیل، امارات متحده در سودان جنوبی دست اندر کار توطئهاند.
ساختار اجتماعی سودان سرمایهداری وابسته در دل مناسبات قبیلهایست. وجود این قبایل در سودان از یک جانب باعث کند شدن رشد سرمایهداری میگردد و از جانب دیگر به عنوان نیروهای جنگجو به سادگی آلت سیاستهای دول مهاجم و یا دخالتگر میشوند. به ویژه این که برخی از این قبایل بومی غیر عرب هستند و برخی پس از نفوذ اسلام در سودان، به این کشور وارد شدند و یا از اعراب مهاجم تشکیل گردیدند. تضاد این دو دسته از قبایل تا به حال جان میلیونها انسان این مرز و بوم را گرفته است.
ولی قدرت واقعی این قبایل نه شمشیر و تفنگ آنها بلکه نقش بسیار بالا و تعیین کنندهٔشان در اقتصاد سودان است. بیش از ۸۰٪ نیروی کار ۱۴ میلیونی سودان – حدوداً ۱۱ میلیون - (بانک جهانی ) در روستاها و درون این قبایل به دامداری و کشاورزی مشغولند. به طوری که یکی از صادرات مهم سودان انواع و اقسام دام است. به همین جهت سران این قبایل در سیاست گذاری کشور نیز تعیین کننده هستند. به بیان دیگر ستم طبقاتی غیر قابل توصیف بر دهقانان و دامداران این کشور توسط سران قبایل بر آنها اعمال میشود.
۲۰٪ از نیروی کار – بیش از ۳ میلیون نفر- در صنایع شهری مشغولند. مهمترین محصولات صنعتی سودان عبارت است از: نفت، محصولات پتروشیمی، چرم و نساجی، سیمان، طلا و فولاد.
نیروی کار در سودان به علت جنگ دائمی داخلی و توطئههای بی انتهای دول خارج در این کشور با بحرانهای مختلفی دست به گریبان است:
۱- شرکت در درگیری و کشته شدن در نبرد. ۲- کشیده شدن درگیری در مراکز تولید و فرار کارگران و روستائیان از محلهای تولید. ۳- تخریب کارخانه و از بین رفتن محل کار. به همین جهت نرخ بیکاری در ۲۰۲۵ / ۲۰۲۶ بین ۳۵ تا ۵۰٪ در نوسان است. و تورم سال ۲۰۲۵ بین ۱۰۰ تا ۱۵۰٪ (صندوق بینالمللی پول) بر آورد میشود.
نیروهای کار و زحمت و گروهها و دستجات مختلف مردمی در سودان خواهان تولید و آرامش و رفاهاند. ولی قدرت طلبی، حرص و طمع مالی گروههای حاکم بر دو منطقه شمال و جنوب و دسیسههای خارجی این مردم زحمتکش را دقیقهای آرام نمیگذارد.
پس از سرنگونی عمر البشیر رئیس دولت سودان در سال ۲۰۱۹ توسط عبدالفتاح البرهان، فرمانده ارتش و محمد حمدان دگالو، فرمانده شبه نظامیان سودان RSF، شورای هدایت امور به وجود آمد. ولی در این شورا بر سر پروسه زمانی ادغام RSF در ارتش و چه کسی بر کل نیروهای نظامی حاکم باشد، بین این دو شخصیت نظامی تضاد تا آنجا تشدید شد که همزیستی برایشان غیر ممکن گردید. نشستهای “آموزشی اصلاحات امنیتی و نظامی“ که تحت نظارت آمریکا، انگلیس، امارات و عربستان سعودی تشکیل شده بود نیز ظاهراً به اهداف خود نرسید. لذا در ۱۵ آوریل ۲۰۲۳ در خیابانهای خرطوم درگیری نظامی آغاز گردید. نیروهای شبه نظامی RSF تحت رهبر حمدان در این روز تعداد زیادی خودروی زرهی و تانک در خیابانهای پایتخت، علیه ارتش مستقر کردند. به این ترتیب این درگیری نظامی با سرعت به یک جنگ داخلی گسترده انجامید. دولت آمریکا با وعدهٔ خارج کردن سودان از فهرست دولتهای تروریست و کمکهای مالی، توانست تضاد دو جناح حاکم را تا آنجا تشدید کند که جنوب سودان که منطقهای نفت خیز است از آن جدا گردد. آنگاه مخفیانه به تقویت محمد حمدان دگالو پرداخت. امارات نیز از این موقعیت سود جست و همراه آمریکا به صورت نیروی تقویت کننده جنوب به دخالت در امور سودان پرداخت.
چین بزرگترین شریک تجاری سودان است. تا سال ۲۰۲۳ یعنی آغاز درگیریها، مقدار سرمایه چینی در سودان بیش از ۱۳ میلیارد دلار بود که اساساً در زمینه نفت و پتروشیمی، سد سازی، داروسازی، مخابرات و... عمل میکرد. از سال ۲۰۲۳ برخی از برنامههای اقتصادی چین در سودان تعلیق یافت ولی با این وجود چین هنوز مقام اول را در تجارت با سودان دارد. به طوری که در سال ۲۰۲۴ حجم تجاری چین با این کشور ۱٫۳۹ میلیارد دلار برآورد شده است. چین در سودان نفوذ عظیمی در دولت مرکزی دارد.
روسیه جنگ در سودان را غنیمت شمرد و با دولت شمال با فروش تسلیحات نظامی مورد لزوم ارتش و ایجاد یک پایگاه دریائی مستحکم به توافق رسید. دولت روسیه پس از ترک اجباری از سوریه، به تقویت نفوذ خود در سودان و در دولت مرکزی شمال پرداخت تا از این طریق بتواند به نوعی همراه چین در صورت لزوم، دریای احمر را تحت کنترل خود درآورند.
دخالت آشکار امارات و فروش تسلیحات به ویژه پهبادهای نظامی باعث تیره شدن روابط دولت مرکزی سودان با امارات گردید و سودان از این دولت کوچک به سازمان ملل متحد شکایت کرد. اکنون امارات مهمترین کشور یاری رسان و تحریک کننده “نیروهای واکنش سریع“ میباشد. اسرائیل یکی از کشورهائیست که منافع استراتژیک بالائی در تضعیف دولت مرکزی (شمال) و در صورت امکان حاکمیت بر کل سودان دارد. لذا دخالت این کشور فاشیستی در سودان خانمان برانداز است.
محمد سعد کامل، روزنامه نگار سودانی با اشاره به تحولات این کشور گفت: «کاملاً روشن است که جامعه جهانی تحت نفوذ غرب، آمریکا و اسرائیل از هر اقدامی که موجب بیثباتی سودان شود، حمایت میکند.»
تضاد منافع این دو بخش (شمال و جنوب) فاجعه عظیمی را برای مردمان سودان و کشورهای اطراف به وجود آورده است که فقط از سال ۲۰۲۳ تا کنون، مستقم و غیر مستقیم حدود ۴۰۰ هزار نفر جان خود را از دست دادهاند. ۷ میلیون نفر نیز به صورت آواره دائمی در داخل کشور به این سو و آن سو در حال فرار هستند و ۵ میلیون نیز به کشورهای اطراف فرار کرده و آواره شدهاند (کمساریای عالی پناهندگان سازمان ملل(UNHCR .
در شهر فاشر ۲۶۰ هزار نفر که نیمی از آنها کودک هستند در شرایط نزدیک به قحطیزدگی که با خشونت و قطع کمکها نیز همراه شده، محاصره شدهاند. «بیش از ۶۰ هزار نفر از شهر فاشر سودان گریختهاند. این شهر در روزهای اخیر پس از ۱۸ ماه محاصره توأم با گرسنگی و بمباران شدید به تصرف شبه نظامیان پشتیبانی سریع سودان درآمده.» (اداره امور پناهندگان سازمان ملل)
طبق دادههای همین سازمان ۳۷ میلیون نفر، حدود دو سوم جمعیت کشور، برای زنده ماندن به کمکهای اولیه محتاجاند.
شرایط اقتصادی – سیاسی – نظامی سودان باعث قحطی گسترده و مرگ و میر ناشی از آن گردید. فروپاشی نظام درمانی، و کشتار مردمان غیر نظامی توسط نظامیان شمال و جنوب، فاجعه بزرگ قرن را به وجود آورده است.
سازمانهای امدادی، نیروهای شبه نظامی (پشتیبانی سریع [جنوب]) را به جرائمی از جمله اعدامهای دسته جمعی و تجاوز پس از تصرف شهر فاشر در آخر هفته گذشته متهم کردهاند.»
در سودان هیچ کس در امان نیست، مگر نیروهای دخالتگر خارجی که سودهای سرشار خود را با آرامش از غارت منابع طبیعی و انسانی این کشور به جیب میزنند.
نظم کمونیستی
۲۴ مرداد ۱۴۰۵
