محیط زیست در جریان جنگ اخیر

تا اواخر دوران فئودالیسم که تولید با دست و ابزارهای مکانیکی دستی صورت می‌گرفت، محیط زیست سیر طبیعی و سالم خود را حفظ کرده و هماهنگی انسان و طبیعت برقرار بود.
هنگامی که تولید به وسیله ماشینی که با انرژی فسیلی به حرکت می‌آمد، آغاز گردید، آلودگی محیط زیست نیز شروع شد. به بیان دیگر تاریخ آغاز تخریب محیط زیست همان تاریخ آغاز سرمایه‌داری‌ست. در ساختار سرمایه‌داری، هر گام در تکامل و گسترش تولید، گامی‌ست در آلودگی و تخریب محیط زیست.
از آنجائی که سرمایه‌داری برای کسب ابر سود، دم افزون به تولید شتاب می‌دهد، و برای تولیدِ بیشتر اساساً از انرژی‌های فسیلی و هسته‌ای استفاده می‌کند، محیط زیست نیز دم افزون و بطور برگشت ناپذیری تخریب می‌شود. در ۱۷۶۹ میلادی یک مخترع اسکاتلندی موتوری اختراع کرد که با سوخت زغال سنگ و فشار بخار کار می‌کرد. این موتور سریعاً مورد استفاده پارچه بافی در انگلستان قرار گرفت و به تولید شتاب عظیمی داد. سرمایه‌داری نه تنها به وسیله ماشین‌ و ابزار تولید بلکه در درگیری‌های نظامی نیز محیط زیست را به طور فاجعه باری آلوده و تخریب می‌کنند. در جنگ جهانی دوم، دولت آمریکا، دو بمب اتمی در هیروشیما و ناکازاکی منفجر کرد که هنوز هم عواقب جهانی آن را ما می‌توانیم پیگیری کنیم.
در جنگ ۱۲ روزه اسرائیل با ایران و جنگ آمریکا با ایران که هنوز هم به طور فرسایشی ادامه دارد، محیط زیست جهانی و عمدتا محیط زیست خاورمیانه به شدت آلوده‌تر گردیده است. دولت ترامپ در این جنگ از بمب‌های اوران نیز استفاده کرده است. 
در طول جنگ قسمت اعظم زیرساخت‌های ایران از قبیل انبارهای نفت، تأسیسات نفتی و گازی، تأسیسات پتروشیمی، بخش‌هائی از تأسیسات هسته‌ای، کارخانجاتی که با سوخت فسیلی کار می‌کنند و غیره، هدف قرار گرفته و منفجر شده‌اند. ناشی از این انفجارات، انواع و اقسام گازهای سمی، از قبیل دی اکسید کربن، مونوکسید کربن، اکسیدهای گوگرد، اکسیدهای نیتروژن، دوده و ذرات معلق، محیط زیست ایران و کشورهای خاورمیانه را انباشته است. نمونه‌ای از این فاجعه زیست محیطی: سعید تاجیک، رئیس کمیسیون انرژی و محیط ‌زیست اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی تهران می‌گوید: «برآورد اولیه آثار زیست محیطی جنگ رمضان، حاکی است که پنج میلیون تن گاز گلخانه‌ای در این جنگ منتشر شده که برابر با انتشار آلودگی یک میلیون خودروی بنزینی در طول سال، مصرف برق ۷۰۰ هزار واحد مسکونی و قطع ۸۰ میلیون درخت است.» (تازه‌های اقتصاد – ۲۰ خرداد ۱۴۰۵)
این سموم خطرناک همراه باران به اعماق زمین نشت می‌کند، آب سالمِ آشامیدنی و کشاورزی را آلوده می‌سازد و بیماری‌های علاج ناپذیری را باعث می‌گردد.
این سموم فقط در ایران و خاورمیانه نمی‌ماند بلکه توسط باد و جریان هوا نقاط دیگر جهان را نیز می‌آلاید. 
برای مثال در جنگ ناتو و یوگسلاوی سابق، آمریکا از بمب‌های اوران استفاده کرد. در اثر این انفجارات، ذرات حامل رادیو اکتیو در هوا پخش گردید. در اثر وزش باد و جریان عمومی هوا این ذرات به آلمان رسید. بر اثر داده‌های دانشمندان آلمانی، این آلودگی، ۳۰ درصد بیماری دیابت را افزایش داد.
علاوه بر این، اخذ آب آشامیدنی از آب شورِ خلیج فارس توسط بسیاری از کشورهای اطراف خلیج منجمله ایران آلودگی ده‌ها سالهٔ آب خلیج فارس و دریای عمان را باعث گردیده است.
هدف قرار گرفتن بسیاری از کشتی‌هائی که با سوخت فسیلی کار می‌کنند و به ویژه نفتکش‌ها، گستره وسیعی از آب‌های خلیج و کناره عمان را پوشانده و باعث آلودگی آب و نابودی بسیاری از آبزیان این منطقه گشته است. برای نمونه نفتکش کارولین بزنگی که حدود یک میلیون بشکه نفت روسیه را حمل می‌کرد، در سواحل عمان مورد حمله آمریکا قرار گرفت و به گِل نشست. نفت این کشتی وارد آب گردید و آب‌های ساحلی عمان را به طور کامل پوشاند. در عین حال بمباران مناطق ساحلی و جنوبی ایران باعث نفوذ نفت در آبهای خلیج فارس گردیده و لکه‌های بزرگ نفتی روی آن شناور است.
در این جنگ، فقط ایران و کشورهای اطراف خیلج فارس دچار چنین مصائبی نشدند، بلکه بمب‌های ایران نیز کلیه پایگاه‌های آمریکا در خاورمیانه و برخی از شهرهای اسرائیل را هدف قرار داد که باعث غیر قابل سکونت شدن بسیاری از این مناطق گردید و جان هزاران نفر را گرفت.
محیط زیست فقط در روی زمین و هوا تخریب نمی‌شود. استخراج بی رویه نفت، گاز و به ویژه مواد دارای رادیو اکتیو تعادل درونی زمین را به هم می‌ریزد و کل محیط زیست جهانی را در خطر جدی قرار می‌دهد. در جنگ‌های امپریالیستی امروزه، خطر جنگ هسته‌ای گسترده، پرتاب راکت‌هائی با کلاهک هسته‌ای و یا بمب‌های هسته‌ای ضعیف‌تر از قبیل بمب اوران همیشه وجود دارد. آمریکا در جنگ اخیر با ایران، از بمب‌های خوشه‌ای که برخی بمب اوران بودند استفاده کرد. این بدان معناست که کشورهائی مانند آمریکا، روسیه، چین، ایران، کره شمالی و کشورهائی که مشغول غنی سازی اورانیوم هستند این مواد را تا می‌توانند از اعماق زمین بیرون می‌کشند. زمین به این دلیل تا آنجا تکامل کرد و انسان پا بر عرصه وجود گذاشت که درهم جوشی‌های هسته‌ای طی میلیاردها سال آن را به حالت تعادل فعلی درآورد و مواد رادیواکتیو برای حفظ این تعادل در مکان‌های درونی زمین ذخیره شد. حال دولت‌های سرمایه‌داری با استخراج آن، کل تعادل زمین را به بحران می‌کشانند. این یکی از بزرگترین عوامل فاجعهٔ برگشت ناپذیر زیست محیطی‌ست.
چه باید کرد؟
باید نیروهای طرفدار و حافظین محیط زیست در اشکال مختلف – اعتصاب، تظاهرات، نشست‌های افشاگرانه و آگاهی دهنده و آگاه کردن فردی – دولت‌های درگیر جنگ را مجبور به عقب نشینی کنند، این دولت‌ها را مجبور به ترمیم نارسائی‌ها نمایند و خود در باز سازی محیط زیست شرکت کنند. البته تا زمانی که سرمایه‌داری در هر کشور و یا در سطح جهانی حاکم است، تخریب محیط زیست امری‌ست روزانه. زیرا سرمایه‌داری یعنی سود، یعنی استثمار انسان و طبیعت. لذا همراه با مبارزه جهت جلوگیری از تخریب بی‌رویه محیط زیست باید برای انقلاب سوسیالیستی متحد و مسلح شد تا ریشه عوامل تخریب از بیخ و بن برکنده شود.

نظم کمونیستی
۲۴ شهریور ۱۴۰۵